Gdansk, unieke uitstraling en een roerig verleden

De stad GdaÅ„sk, die buiten Polen bekend staat onder de Duitse naam Danzig, is een verzameling van smalle steegjes, historische straten met indrukwekkende gebouwen, karakteristieke cafés en interessante musea. De ligging aan het water geeft de stad een bijzonder karakter en een schat aan geschiedenis.

Strijd om Gdańsk

Al meer dan duizend jaar speelt deze stad een bijzondere rol in de Poolse geschiedenis. Na het uitsterven van het hertogengeslacht van Pommerellen, breekt in 1294 een hevige strijd los om Gdańsk. Polen, de Duitse Orde, Brandenburg en Pommeren proberen het oppergezag over deze strategisch gelegen stad aan de Oostzee veilig te stellen. Uiteindelijk wordt in de stad in 1308 de Duitse Orde ingenomen.

Hanzestad

Bijna een halve eeuw later (1361) sluit Gdańsk zich aan bij het beroemde handelsverbond van Hanzesteden. De handel in voornamelijk graan en hout legt de stad geen windeieren. Gdańsk is eeuwenlang de rijkste stad van Polen. In deze periode doet Gdańsk ook veel zaken met de lage landen. Deze zakenrelaties hebben hun weerslag op het uiterlijk van de stad. Gdańsk vertoont veel gelijknissen met steden als Amsterdam en Antwerpen. In het oude centrum zijn veel trapgevels en koopmanshuizen te zien die veel weg hebben van onze welbekende Nederlandse grachtenpanden. Dit is niet verwonderlijk aangezien veel gebouwen van de hand van Nederlandse architecten zijn. Ook werden de huizen veelal opgetrokken uit Nederlandse baksteen.

Metropool van oostelijk Europa

De welvaart door de handel doet de stad groeien. Aan het eind van de middeleeuwen heeft Gdańsk 30.000 inwoners. Hiermee is het de grootste stad van het oostelijke Oostzeegebied. Deze razendsnelle groei en een verdubbeling van het inwoneraantal in 1630, maakt de stad tot de metropool van oostelijk Europa. Met het uitbreken van de Dertigjarige Oorlog, stagneert de groei van Gdańsk en neem de welvaart af. In 1793 werd de stad ingelijfd door Pruisen. De positie van de stad verzwakt nog meer met de opkomst van het Russische tsarenrijk. De handel wordt verlegd naar Riga en Sint-Petersburg en de invloed van Gdańsk neemt af.

Gdańsk als vrijstaat

In het Verdrag van Versailles uit in 1919 wordt Gdańsk tot vrijstaat uitgeroepen. De status van vrijstad maakt Gdańsk tot een bijzondere plek en aantrekkelijk voor beroemde schrijvers, intellectuelen en zakenlui. Dit maakte Gdańsk tot het cultureel en intellectueel centrum. Een korte periode kan de stad zich weer meten met andere belangrijke havensteden in Europa. Dit wordt echter overschaduwd door de opkomst van het Nazisme in de jaren dertig van de 20ste eeuw.

Begin van de Tweede Wereldoorlog

Op 1 september 1939 is de stad weer het middelpunt van de aandacht, als de Duitse marine de aanval opent op de Polen in de haven van Gdańsk. Deze gebeurtenis markeert het begin van de Tweede Wereldoorlog. Tijdens de oorlog is Gdańsk het toneel van hevige gevechten en wordt de stad grotendeels verwoest. Na de oorlog is de stad in haar oude glorie hersteld.

Driestad of in het Pools Trójmiasto

Samen met de badplaats Sopot en de havenstad Gdynia vormt GdaÅ„sk een groot stedelijk gebied. Dit staat bekend als de Driestad of in het Pools Trójmiasto.

Back to top